در يك مدار بسته و منفعلانه برخورد كردن با تحوّلات جديد خواهد شد . البته اين به معناى توقّف و ركود در كاوش‌هاى فقهى كه همواره بايد براى تعيين بايسته‌هاى تكليفى متدينان تداوم يابند ، نيست . 2 - آنچه همواره در مطالعات مسائل مستحدثه در دوران ما بسيار نقش كليدى و مهم يافته است ، موضوع‌شناسى است ، به گونه‌اى كه شناخت و تجزيه و تحليل دقيق و درست موضوع ، گاهى به مراتب از حكم‌يابى آن ، دشوارتر ، طولانىتر و پراهمّيت‌تر است . متأسفانه يكى از كاستىهايى كه در زمينه مسائل مستحدثه وجود دارد ، كم‌توجّهى به شناخت موضوعات آن است به اندازه‌اى كه گاهى در اثر فقدان شناخت كافى ، دقيق و علمى از موضوع ، فتاواى عجيب يا غير متناسب ، صادر مىشود . البتّه برخى از موضوعات پزشكى ، روشن و شفاف‌اند و مباحث مربوط به آنها بيشتر جنبهء حكمى دارد . به هر روى ، فقيهان گرامى بايد در تعاملى مستمر با پزشكان ، متخصّصان و دست‌اندركاران مسائل بهداشت و درمان ، به شناخت و دريافت همه جانبهء موضوعات نوپيدا دست يازند . مجموعهء حاضر با هدف تحقّق بايسته‌هايى كه بدان اشارت رفت ، در پاسخ به فراخوان و حركت پسنديده‌اى كه توسط دانشگاه علوم پزشكى مشهد تحت عنوان همايش ديدگاه‌هاى اسلام در پزشكى برگزار مىگردد ، فراهم آمد و اميد است كه آخرين نباشد . برخى از مباحثى كه در كميسيون‌هاى ويژهء اين همايش ، مطرح شده از اين قرار است : پيوند اعضا و تشريح جسد شبيه‌سازى ( كلونينگ ) مرگ از روى ترحّم ( يوتانازى ) تلقيح مصنوعى و اهداى جنين به زوج‌هاى نابارور سقط جنين ازدواج در بيمارىهاى مختلف مسائل اختصاصى بانوان ( دماء ثلاثه و . . . ) بيمارىهاى روانى و طيف اختلالات آن